Dr. Frank van Leeuwen en dr. Roland Kuiper kregen € 45.600,- van Stichting Bergh in het Zadel voor hun onderzoek naar resistente leukemie bij kinderen.

Van Leeuwen: ‘We weten al heel veel over welke fouten in het DNA aanleiding geven tot een moeilijk behandelbare ziekte. Als we zo’n fout ontdekken, kunnen artsen bij de diagnose van de ziekte al een voorspelling doen over de kans op een succesvolle behandeling.’

‘Echter, als we een fout ontdekken waarvan we weten dat die een hoog risico op terugkeer van de ziekte voorspelt, zijn er geen alternatieve behandelingen. Met andere woorden: wij zijn dus in staat om het beloop te voorspellen, maar kunnen er nog niet naar handelen. Dat moet veranderen!’

Bergh in het Zaadel, een stichting die helemaal draait op vrijwilligers en fondsen werft voor kankeronderzoek, organiseerde een serie golfdagen. Hiermee zamelde ze geld in om het onderzoek van Van Leeuwen en Kuipers te financieren.

Meer lezen over het onderzoek


(Links) dr. Frank van Leeuwen, (tweede van rechts) dr. Roland Kuiper, (rechts) Gerard Hendriksen, Bergh in het Zadel

Vaderdag actie, Lang Leve de Vaders

Steun het Radboud oncologie Fonds en verras je vader deze Vaderdag met een gratis Vaderdag ontbijt, brunch, lunch, borrel of diner! Het door jou gekozen bedrag kan volledig besteed worden bij 50 zorgvuldig geselecteerde deelnemende restaurants in Nijmegen en omgeving.
Bestel vaderdag cadeaukaart

Op 25 september heeft stichting Berg in het Zadel € 73.500 gedoneerd voor het onderzoek in het Radboudumc van dr. Roland Kuiper en prof. dr. Ad Geurts van Kessel naar lymfatische leukemie bij kinderen. De stichting heeft in samenwerking met het Radboud Oncologie Fonds een focusonderzoeksproject uitgekozen waar zij de opbrengsten van hun activiteiten aan wilden doneren. Het resultaat is boven verwachting!

Leukemiecellen

Kinderen die de diagnose acute lymfatische leukemie (ALL) krijgen kunnen steeds vaker worden genezen. Niettemin komt nog steeds in circa 20% van de kinderen de ziekte na verloop van tijd terug (recidief). Deze kinderen hebben helaas een veel slechtere kans om de ziekte te overleven. Met de komst van geavanceerde DNA technieken zijn nieuwe genetische afwijkingen gevonden die voorspellend zijn voor recidief ontwikkeling en mortaliteit. Genetische afwijkingen in het gen IKAROS vormen hiervan een aansprekend voorbeeld. Onze studies hebben er mede toe geleid dat de bepaling van IKAROS afwijkingen nu onderdeel is van de standaard diagnostiek bij kinderen met ALL.

Recent onderzoek heeft echter ook aangetoond dat ALL bij kinderen veelal bestaat uit heterogene populaties van onafhankelijk uitgegroeide leukemiecellen met een verschillend spectrum aan genetische afwijkingen. Tijdens de uitgroei van de leukemie, maar ook als gevolg van selectiedruk tijdens behandeling, kan de de leukemiecellen veranderen. Dit fenomeen kan gevolgen hebben voor therapie: specifieke leukemiecellen die bij diagnose in slechts kleine hoeveelheden aanwezig zijn kunnen de behandeling overleven (resistentie) en aanleiding geven tot een recidief.

Dr. Roland Kuiper: “De bijzondere bijdrage van stichting Bergh in het Zadel stelt ons in staat het belang van de verschillende leukemische subfracties beter te begrijpen en de prognose, en daarmee de behandeling, van leukemie bij kinderen nog verder te verbeteren.”

Stichting Bergh in het Zadel

De stichting Bergh in het Zadel is in 1989 opgericht en heeft als doel geld op te halen voor kankeronderzoek. Ieder wetenschappelijk onderzoek vindt plaats na toetsing van KWF Kankerbestrijding. De samenwerking met het Radboud Oncologie Fonds, partner van KWF, ontstond afgelopen jaar toen Bergh in het Zadel op zoek was naar een nieuw kwalitatief en aansprekend onderzoeksproject. Het onderzoek van dr. Roland Kuiper is een focusproject uit 2014 van het Radboud Oncologie Fonds dat nog niet geheel was gefinancierd. Bergh in het Zadel besloot met dit concrete project ‘onder de arm’ in de omgeving van Winterswijk geld op te halen middels golfdagen, een benefietdiner Mezzo en Bergh in het Zadel . En het resultaat is fantastisch! Het onderzoeksproject lymfatische leukemie bij kinderen van het Radboudumc Nijmegen kan in 2016 van start gaan.

GolfdagBergh

De laatste GolfdagBergh van dit jaar in samenwerking met Rotary Bergh was een succes. De prachtige sportieve dag in Winterswijk werd afgesloten met een update van het onderzoeksproject rondom endeldarmkanker door prof. dr. Hans de Wilt en de overhandiging van een cheque van €73.500 aan dr. Roland Kuiper en prof. dr. Ad Geurts van Kessel van het Radboudumc.

Vaderdag actie, Lang Leve de Vaders

Steun het Radboud oncologie Fonds en verras je vader deze Vaderdag met een gratis Vaderdag ontbijt, brunch, lunch, borrel of diner! Het door jou gekozen bedrag kan volledig besteed worden bij 50 zorgvuldig geselecteerde deelnemende restaurants in Nijmegen en omgeving.
Bestel vaderdag cadeaukaart

Identificatie van kankerstamcellen in acute myeloïde leukemie

20-02-2014

 

Voorlopercellen van acute myeloïde leukemie blijken in een heel vroeg stadium al een kenmerkende mutatie te bevatten, die de kans op bloedkanker vergroot. Dit schrijft een onderzoeksgroep, waarvan ook René Marke van het Radboudumc deel uitmaakt, in Nature. De ontdekking biedt perspectief op het vroeger ontdekken van de ziekte en verklaart deels waarom de ziekte na chemotherapie soms toch terugkeert.

 

Acute myeloïde leukemie is de meest voorkomende vorm van bloedkanker (leukemie) bij volwassenen. De ziekte kenmerkt zich door een ongecontroleerde groei van bloedvormende stamcellen in het beenmerg. Net als andere vormen van kanker, ontstaat acute myeloïde leukemie door opeenvolgende veranderingen (mutaties) in het DNA. Die stapeling van mutaties in de bloedcellen leidt uiteindelijk tot leukemie.

 

Alle witte en rode bloedcellen, maar ook de bloedplaatjes, ontstaan uit de bloedvormende stamcellen in het beenmerg. Die bloedcellen ontwikkelen zich door voortdurende afsplitsing en specialisatie. Uit de bloedstamcel ontstaan eerst lymfoïde en myeloïde stamcellen. De myeloïde stamcel staat op zijn beurt weer aan de basis van vier nieuwe ‘productielijnen’, namelijk die van megakaryoblasten, pro-erytroblast, myoblasten en monoblasten. En in elk van deze vier productielijnen ontstaan vervolgens weer nieuwe fases van verder ontwikkelde cellen.

Iets merkwaardigs

Acute myeloïde leukemie is een vorm van bloedkanker die ontstaat in die myeloïde productielijn door mutaties die ophopen tijdens de celontwikkeling. René Marke, onderzoeker in opleiding bij het laboratorium kinderoncologie afdeling Kindergeneeskunde, deed afgelopen jaar leukemieonderzoek aan de Universiteit van Toronto. “Ik ging ernaar toe om de genetische variatie tussen leukemiecellen te beschrijven”, zegt Marke. “Op die manier ontstaat meer inzicht in de genetische achtergrond van leukemiecellen die resistent worden tegen chemotherapie.”

 

Het was al bekend dat vroeg optredende mutaties in genen zoals DNMT3A, NPM1 of FLT3, leiden tot het ontstaan van zogenaamde pre-leukemische cellen. Pre-leukemische cellen kunnen uitgroeien tot leukemie, wanneer er nog meer veranderingen in het DNA van deze cellen plaatsvinden. Marke zag tijdens het bloedonderzoek van AML-patiënten iets merkwaardigs: “In de gezonde cellen van patiënten zat in veel gevallen al een mutatie in het DNMT3A gen, terwijl andere mutaties nog ontbraken. Dit wijst erop dat mutaties in het DNMT3A al in een heel vroeg stadium van leukemieontwikkeling optreden. Zelfs al in de bloedvormende stamcellen.

Stamcellen overleven chemotherapie

Verder onderzoek leerde dat de stamcellen met een DNMT3A-mutatie een duidelijk groeivoordeel hadden in vergelijking met niet gemuteerde stamcellen. Dat is de basis voor leukemie. Marke: “Ook bleek dat in patiënten waarin de leukemie verdwenen was na chemotherapie, deze gemuteerde stamcellen nog steeds aanwezig waren. Op de een of ander manier overleven deze gemuteerde stamcellen dus de chemotherapie. De aanwezigheid van dergelijke pre-leukemische stamcellen na de behandeling verklaart waarom veel patiënten na verloop van tijd toch weer leukemie krijgen.”

 

De ontdekking, die in Nature is gepubliceerd, verschaft een verrassend nieuw inzicht in de eerste stappen van leukemieontwikkeling. Frank van Leeuwen, onderzoeker in het Radboudumc en copromotor van Marke, benadrukt het belang van de ontdekking: “Therapieën die specifiek gericht zijn op vroege detectie en behandeling van deze pre-leukemische stamcellen, kunnen de kans op terugkeer van de ziekte aanzienlijk verminderen. En mogelijk stelt preventief screenen op dit soort leukemische voorlopercellen in nog gezonde (oudere) volwassenen ons in staat om deze patiënten te behandelen voordat de ziekte zich openbaart.”

Helpt u meer onderzoek mogelijk maken?

Word ook vriend en geef aan wetenschappelijk onderzoek naar kanker. 

 

[wat kan ik doen]

Vaderdag actie, Lang Leve de Vaders

Steun het Radboud oncologie Fonds en verras je vader deze Vaderdag met een gratis Vaderdag ontbijt, brunch, lunch, borrel of diner! Het door jou gekozen bedrag kan volledig besteed worden bij 50 zorgvuldig geselecteerde deelnemende restaurants in Nijmegen en omgeving.
Bestel vaderdag cadeaukaart

Project 1: Het aantonen van chromosomale afwijkingen middels Micro-Array in patiënten met preleukemie

Door

Dr. Marian Stevens-Kroef

Onderzoek

Het Laboratorium Tumorgenetica (LTG) verzorgt genetische diagnostiek op het gebied van de oncologie, die van belang zijn voor de adequate behandeling van de patient. Myelodysplastisch syndroom (MDS; preleukemie) is een ernstige ziekte van het beenmerg, die kan ontaarden in een acute leukemie. Met de huidige techniek om alle chromosomen te onderzoeken wordt bij zo’n 50% van de patiënten een genetische afwijking in het beenmerg aangetoond. Deze genetische afwijkingen zijn van belang voor de keuze van een passende behandeling. Met een nieuw ontwikkelde techniek, de microarray-based genomic profiling (een microfluidische chip met daarop een grote hoeveelheid spots met in elke spot een ander gen dat vastgehecht is aan de bodem van de plaat) kunnen de chromosomen in veel meer detail worden beoordeeld. In een pilot studie hebben we een vijftigtal patiënten, waarin we met de huidige techniek geen afwijkingen hebben gevonden, getest met deze nieuwe techniek voor chromosomale afwijkingen. In 15% van deze patiënten werd een nieuw type afwijking gevonden, die van belang kan zijn voor de behandeling van de patiënt. Om de betekenis van dit type afwijkingen te onderzoeken willen we de nieuwe techniek toepassen bij 200 klinisch zeer goed gekarakteriseerde MDS patiënten. We hopen dat we hiermee nog beter inzicht krijgen in de ziekte en de behandelingsopties voor de patiënten kunnen verbeteren.

Benodigd

€ 20.000

Uw bijdrage

Met uw hulp kan de genetische diagnostiek bij MDS verbeterd worden. Uiteraard houdt Marian Stevens u op de hoogte van de voortgang van haar onderzoek.

Vaderdag actie, Lang Leve de Vaders

Steun het Radboud oncologie Fonds en verras je vader deze Vaderdag met een gratis Vaderdag ontbijt, brunch, lunch, borrel of diner! Het door jou gekozen bedrag kan volledig besteed worden bij 50 zorgvuldig geselecteerde deelnemende restaurants in Nijmegen en omgeving.
Bestel vaderdag cadeaukaart
© Copyright 2018 - 2022 Radboud Oncologiefonds - Alle rechten voorbehouden | Webdesign & Realisatie door Twin Digital